Op kotenjacht in Duitsland

Een kot of kamer vinden in Duitsland is niet altijd de meest ontspannen taak, Voorbereid aan de start staan en meteen de juiste documenten bij de hand hebben kunnen je al een heel eind vooruit helpen. Lees er in dit artikel alles over!

Hamburg, meer bepaald. Klaar voor een semester in dit mooie land, met strikte regels waaraan je je niet kunt onttrekken. Moest je zelf soortgelijke plannen hebben, hoop ik dat mijn ervaringen hieromtrent je kunnen helpen op voorhand de nodige dingen te plannen.

Een van de belangrijkste projecten die je ongetwijfeld zult ondernemen, is het zoeken naar een plek om te wonen. Daar moeten we niet flauw over doen: dat is ambetant. En het feit dat je die jacht opent op onbekend terrein, in een vreemd land, waar je niet veel bent met de paar Duitse zinnen die je op eerdere trips hebt opgescharreld, maakt het er natuurlijk ook niet gemakkelijker op. „Schmetterling“ en „Wollen Sie bitte buchstabieren“ zijn dan wel leuk om uit te spreken, een nieuw stekje vind je er niet meteen mee.  In wat volgt, kan je lezen over hoe je die nieuwe woonst dan precies kan vinden en welke documenten je ervoor nodig hebt.

Gene stress!

Zoals Frankie goes to Hollywood het ooit zo mooi verwoordde: Relax! Niet te veel stressen. Want als het over appartementen zoeken gaat, zal je daar niet ver mee geraken. Als op voorhand geen accomodatie had geregeld, is het het gemakkelijkste als je tijdens de eerste overgangsperiode kan blijven slapen bij vrienden of kennissen. Als je echter geen vrienden hebt in Duitsland, vind er hier een paar. Uiteraard is het dan wel belangrijk om compromissen te sluiten, en niet te moeilijk te doen over die broodkruimels in je bed of omhoogstaande toiletbril.

Als andere mogelijkheid kan je ook voor couchsurfing gaan, een kamer bij een private verhuurder of particulier zoeken, of een hotel boeken (als je budget je dat tenminste toelaat). Over budget gesproken: afhankelijk van de regio waarin je een kamer of een appartement zoekt, kan je grote prijsverschillen verwachten. Waar je in München en Hamburg zoveel huur moet betalen dat de rest van je maandbudget nauwelijks genoeg is voor kool- of broccolisoep, kan je in Berlijn gemakkelijk je gebruikte ondergoed op een berg blijven gooien en telkens nieuw kopen.

Dus wanneer je je nieuwe stad hebt gekozen, is het volgende om je mee bezig te houden het type accomodatie dat je wilt. Ben je het soort persoon dat zichzelf opvreet van eenzaamheid als ie alleen is en daarom een gedeeld appartement prefereert, of verkies je je volledig eigen plekje? Misschien helpen mijn ervaringen je met die keuze.

 

Gedeeld appartement of je volledig eigen plek?

Gemeenschappelijke appartementen, of in Duitsland vaak WG’s (“Wohngemeinschaft”) genoemd, bieden zichzelf aan als accomodatie speciaal voor low-budget kotenjagers: De meeste WG-kamers zijn gedeeltijk bemeubeld en zijn daarom ook een goed idee voor de portomonnee: WG’s hebben daadwerkelijk wel meerdere voordelen, zeker in een stad als Berlijn of Hamburg. Je leert snel mensen kennen, er is altijd iets te doen en je bent nooit alleen. Daar zit dan ook wel het heikele punt: je bent nooit alleen. Nooit.

Korte flashback: voor ik verhuisde naar Hamburg, had ik al op kot gezeten in Leuven (op kamers, voor de Nederlandse lezers onder jullie), een kamer gehuurd in een internationaal huis tijdens mijn Erasmusuitwisseling in Münster, en twee maanden bij een gastgezin gewoond in Málaga. Een plek, volledig voor mezelf, had ik dus nog niet gehad. Hier in Hamburg is dat ook niet echt een mogelijkheid. De kamers zijn hier niet alleen veel te duur, het is ook niet echt de gewoonte om helemaal alleen te wonen. In Berlijn kunnen ook mensen met een normaal inkomen een eigen appartement huren, namelijk één dat geen lichtjaren verwijderd is van het centrum. Goed om te weten: in de grote metropolitische regio’s is de appartementenjacht sowieso iets moeilijker. Je moet dus niet extreem kritisch opstellen en af en toe compromissen sluiten (grootte, huurprijs...) Daarenboven, niet alle logementen zijn voorzien van een keuken en keukengerei. Als je met een beperkt budget zit, moet je daar wel rekening mee houden.

Overigens, in Duitsland is het veeleer de gewoonte om een appartement te huren dan te kopen. Meer dan 50% van de Duitsers wonen in gehuurde appartementen of huizen. Velen verhuren daarna ook nog eens een of meerdere kamers onder, al zijn er natuurlijk ook die zich een eigen plek kunnen veroorloven en daar dan ook graag voor kiezen. Als je het echter graag wat drukker hebt, een WG-leven wel ziet zitten en een amibiabel en open-minded persoon bent, zou je geen grote problemen mogen hebben om een WG te vinden. Er zijn heel wat WG's op zoek naar een nieuwe huisgenoot. Al moet ik daarbij wel toegeven dat dat een stuk makkelijker is in Berlijn dan in pakweg Münster of Hamburg. Hoe je aan die zoektocht kan beginnen, vind je hier:

 

Hoe vind ik een kamer in een WG?

In Duitsland is het, net als in België, niet bepaald de gewoonte om je appartement aan te prijzen op zuilen of prikborden. Je kan natuurlijk geluk hebben en het stulpje van je dromen daarop zien verschijnen, maar zelfs dan nog ben je bijlange na niet de enige geïnteresseerde, dus ik zou toch aanraden je zoektocht op het wereldwijde web te starten. Hoe dan ook vraagt het heel wat geduld en uithoudingsvermogen om een appartement te vinden, maar online portalen kunnen je zeker van dienst zijn als je snel een ruimer aanbod wilt vinden. Je kan gemakkelijker vergelijken en meteen ook een bericht sturen naar je potentiele nieuwe huisgenoot.

De meest bekende en populaire portalen zijn de volgende: www.wg-gesucht.dewww.studenten-wg.dewww.wohngemeinschaft.dewww.ebay-kleinanzeigen.de of www.wg-suche.de. Met dank aan copy & paste.

Natuurlijk is het de moeite om je ogen en oren open te houden wanneer iemand op het punt staat zijn kamer of appartement te verhuren of minstens onderverhuren. Dat gebeurt immers vaak bij studenten die zelf ook een buitenlandse stage of uitwisseling doen. Onderschat trouwens ook zeker de kracht van sociale media niet als het om de zoektocht naar een geschikt onderkomen gaat. Op Facebook zijn er per stad verschillende groepen die WG-kamers aanbieden. Typ op facebook gewoon “WG” in, gevolgd door de stad waar je je nieuwste verblijf wil vinden. Onmiddellijk krijg je verschillende resultaten. Informeer je ook zeker voor je toezegt of er een bepaald soort visum of een verblijfsvergunning nodig is voor huurcontracten.

 

WG casting: Top or Flop?

Het moet gezegd, het is het echt wel waard om eerst een backgroundcheck te doen van de verschillende districten van je nieuwe stad, voor je je in het wilde weg als kandidaat voor appartementen opgeeft. Zeker in grote steden als Hamburg of Berlijn kan je gemakkelijk blunderen met de keuze voor je stadsdeel als je bijvoorbeeld in een bourgois dorpssfeertje terecht wilt komen maar uiteidelijk eindigt in een multiculturele of industriële buurt. Neem er zeker de tijd voor, en als je mensen kent in de stad waar je heengaat, stel hen er zeker ook vragen over. Ik had een kennis in Hamburg die me zo bijvoorbeeld voor een kleine ramp heeft behoed. Ik had online een heel tof appartement gevonden, ruim, perfect afgewerkt. En belachelijk goedkoop. Ik was een beetje achterdochtig en vroeg me dus af of het misschien in een slechte buurt lag. Het bleek de chiqueste en dus ook duurste buurt van Hamburg te zijn, en de advertentie dus een scam. Hoewel ik via mail al veel contact had gehad met de eigenaar, heb ik er toen snel van afgezien, en maar goed ook, gezien ik enkele andere pogingen later de exact zelfde openingsmail (Londense dokter die voor haar in het buitenland studerende zoon een appartement had gekocht en dat nu te huur zette) voor een andere eigendom ontving. Opletten dus!

Terug naar de districten: hier heb je een goed overzicht van de verschillende disctricten in Hamburg en hier van Berlijn. Als je dan uiteindelijk een toffe woonst hebt gevonden, zowel met betrekking tot de buurt als met de huisgenoten en/of aanwezig meubilair, dan moet je je haasten. Zeer waarschijnlijk is het immers, dat ook anderen dit WG-pareltje al op het oog hebben. Neem dus zo snel mogelijk contact op. Met een beetje geluk vragen ze je om nog wat meer over jezelf te vertellen of om eens langs te komen. Voor Nederlanders is deze procedure misschien niet zo speciaal, voor Belgen is dat nieuw. Als je in Belgie de huur betaalt, heb je een kamer. In Duitsland willen WG’s iemand die bij de huidige bewoners ‘past’. Je doet er dus goed aan om in je ‘ik heb interesse’-mailtje al wat meer over jezelf te vertellen. Hopelijk lijk je een goede match en nodigen ze je uit voor een 'casting'.            

Die castings kan je natuurlijk alleen maar doen als je al in de desbetreffende stad bent. Je kan steeds vermelden dat je voorlopig nog in je thuisland woont en graag eens wilt skypen, en het helpt ook als je je facebooknaam alvast doorgeeft. In Duitsland is het namelijk niet de gewoonte om daarvoor je échte naam te gebruiken, omdat Duitsers zeer zorgvuldig omgaan met hun privacy. Zorg er dan natuurlijk wel voor dat je er op je facebookaccount een beetje tof uitziet.

Hoe dan ook, soms lijkt de eerste ontmoeting een beetje op een auditie. Meestal vangt die aan in de keuken. Als het goed gaat, dan zullen er misschien koffie en zelfs koekjes op tafel verschijnen. Je gaat recht tegenover de huidige residenten zitten en wordt ondervraagd. Als jullie het goed met elkaar kunnen vinden, zal de conversatie evolueren naar een tof gesprek, en dat is waar het allemaal om draait. Als je daarentegen snel aanvoelt dat de chemie ontbreekt, maak je daar uit de voeten en besteed je tijd aan de volgende WG casting.

 

Welke documenten heb je nodig om een appartement te huren?

contract tekenen huren

De gemakkelijkste manier is om een onderverhuurcontract af te sluiten met je WG: daarvoor zijn er niet zo veel documenten nodig als voor een hoofdverhuurcontract... Aan de andere kant heb je natuurlijk minder rechten dan als hoofdhuurder. Redelijk overbodig om te zeggen dat het volledig afhangt van wat je wilt en wat je toekomstige huisgenoten willen. Moest je toch als hoofdhuurder willen huren, is het wijs om alvast een aantal documenten te verzamelen zodat de huurbaas of de WG-resident zeker kan zijn dat je je effectief de kamer veroorloven kan en hij/zij niet alleen achterblijft met alle kosten. 

Ten eerste zul je je moeten identificeren, wat redelijk gemakkelijk kan met behulp van je identiteitskaart. Huurbazen verhuren liefst aan mensen met een job of een beurs (of een soort van inkomen) opdat ze zeker kunnen zijn dat de huur effectief betaald zal worden. Daarom vragen ze soms naar je werkcontract of naar je loonfiche van de laatste drie maanden. Wanneer je geen of nauwelijks een inkomen hebt, accepteren de meeste huurbazen ook wel een andere vorm van zekerheid, bijvoorbeeld van je ouders of vrienden. Al doe je er misschien best aan om van in het begin te kiezen voor een appartement dat je je kan veroorloven ;)

Het hangt natuurlijk af van stad tot stad en van wat je statuut is. Als je werkt, gelden vaak andere regels dan als student, en de lengte van je verblijf kan ook een verschil uitmaken. Wat je bijvoorbeeld soms moet kunnen voorleggen in Berlijn, is de zogenaamde “Schufa-Auskunft”. De Schufa verschaft informatie en verzamelt referenties over je kredietwaardigheid en, op aanvraag, kent je een individuele score toe die aangeeft hoe hoog de kans is dat je je huur of leningen betaalt. Dat werkt natuurlijk alleen maar als je daarvoor al in Duitsland woonde, wat meestal niet het geval is voor nieuwkomers. De huurbaas zal zeer typisch zeggen dat dat niet zijn probleem is en dat hij die documenten toch nodig heeft. De regels moeten nu eenmaal –het blijft Duitsland- gerespecteerd worden. Zoek dit soort informatie dus beter op voorhand bij een vergelijkbare organisatie in je thuisland. Ten laatste heb je nog een een “Mietschuldenfreiheitsbescheinigung“ nodig. Een lang en gecompliceerd woord (Duitsers vinden dat geweldig) dat betekent dat je bevestiging moet hebben van je huidige verhuurder dat je de huur hebt betaald. Fjoe, zo veel papierwerk, nu al. Ik moet wel eerlijk bekennen dat ik al deze documenten noch in Münster, noch in Hamburg nodig had. Nogmaals, check op voorhand wat je waar nodig hebt.

 

Zo veel gedoe, misschien opteren voor een makelaar?

Vanaf dat je alle documenten hebt verzameld die je nodig hebt, kan je starten met het bezoeken van logementen. Er zijn mensen die alle benodigde documenten alvast bijhebben, netjes gesorteerd in een mapje, dat ze dan meteen aan de huurbaas afgeven. Dat kan een goede indruk nalaten, maar het is vrijwel altijd evengeod mogelijk om die achteraf door te sturen via e-mail, bij interesse. Soms kunnen er afspraken zijn met massabezoeken, wat betekent dat je samen met 100 andere gewilligen door een appartement geduwd zult worden nadat je al een uur op de trappen beneden hebt staan aanschuiven. Als je tijd en energie wilt besparen, kan je altijd op zoek gaan naar een makelaar. Die wilt uiteraard betaald worden, maar als je het de moeite waard vindt om je huur tweemaal te betalen als commissie voor de makelaar, beleef je vast een stressvrijere zoektocht. Die kan namelijk wel de luxe van individuele bezoeken aanbieden en iets vinden dat aan jouw wensen voldoet. Op Ring Deutscher Makler of op Immobilienverband Deutschland, kan je meer informatie vinden.

Als je geen makelaar wil inschakelen, en alle andere bovenstaande opties waren niet zo succesvol, kan ik je als laatste hulp nog volgende sites aanreiken: www.immobilienscout24.dewww.immonet.dewww.immowelt.dewww.wohnungsboerse.net of www.ebay-kleinanzeigen.deOok ik heb hier eindeloos op rondgedwaald, zowel voor mijn Erasmus in Münster als voor mijn huidige kamer in Hamburg. Maar uiteindelijk vond ik een leuke plek in Barmbek-Noord. Vergeet niet genoeg geld opzij te zetten voor het voorschot (soms tot 3 maanden) maar met een beetje geluk en de juiste timing, vind ook jij een nieuwe thuis.

 

Over de auteur

Joëlle

Joëlle is een trotse Belgische (al komt dat patriotisme op een of andere manier pas op als ze in het buitenland vertoeft), maar ruilde toch haar geliefde thuisland in voor Hamburg. Ze houdt van theater, dansen, verse lakens en dolen door onbekende straten. Telkens aangetrokken door haar liefde voor talen, woonde ze, naast Hamburg, ook al in Münster (DL) en Málaga (SP).

Deze uitdrukkingen zouden je moeten helpen bij je zoektocht naar een eigen Duits plekje

Ik heb een dak boven mijn hoofd nodig.
Is het appartement bemeubeld/onbemeubeld?
Heeft het appartement een balkon?
Garantie. Als je de flat niet zelf kan betalen of je huurbaas denkt dat je inkomen te laag is, zal hij een garantie vragen. Ga op zoek naar een betrouwbaar persoon die deze garantie wil tekenen en borg wil staan als jij de huur niet geregeld krijgt.
Bürgschaft
Afkorting voor „Einbauküche“: inbouwkeuken[de-einbau]
EBK
Afkorting voor „Schutzgemeinschaft für allgemeine Kreditsicherung“: kredietsonderzoekbedrijf. Deze Schufa verschaft informatie over je financiele toestand en kredietwaardigheid:[de-sicherung]
Schufa
Huurschuldvrijheidsbewijs. Je nieuwe huurbaas vereist een geschreven bevestiging van je vorige huurbaas dat je geen achterstallige huur meer te betalen hebt.
Mietschuldenfreiheitsbescheinigung
Afkorting voor„Zimmer Küche Bad“, wat betekent kamer, keuken, badkamer. Bijvoorbeeld, 2ZKB betekent twee kamers met keuken en badkamer.
ZKB
Makelarij
Maklercourtage
Afkorting voor „Nebenkosten“, wat neven- of verbruikskosten betekent, zoals water, verwarming of afvalophaling.
NK
Waarborg
Kaution